Rapport

Zit je te klagen dat je zo weinig weet van wat er precies gedaan is, ligt er opeens een uitgebreid rapport op de digitale mat. Wel aan de eigen huisarts gericht, dus vol technische termen. Gelukkig hebben we tegenwoordig Claude AI om dat over te zetten in lekentaal.

De samenvatting van Claude luidt: 

De arts is via de rechter lies met een katheter naar je hart gegaan, heeft een gaatje geprikt in het schotje tussen beide boezems om aan de linkerkant te komen, en heeft daar rondom de vier longaders elektrische blokkadecirkels aangelegd met elektroporatie. Tijdens de ingreep dook er onverwacht nog een tweede soort ritmestoornis op waarvan de bron niet met zekerheid te lokaliseren was, en daarom is uit voorzorg ook een klassieke boezemflutter-blokkade aangelegd aan de rechterkant. Aan het einde hielden alle blokkades stand en was er alleen nog wat kortdurend boezemfibrilleren uitlokbaar, geen andere ritmestoornis. De ingreep is technisch geslaagd op beide fronten.

Kortom: ik ben dankbaar en onder de indruk. Zeker als je het verslag in detail nagaat. 

Voor de geïnteresseerden volgt hieronder het hele rapport van de ingreep, met de deskundige zin uit het rapport cursief, ordenende tussenkopjes van Claude in dik en de gewone-mensentaal-ondertiteling gewoon:

Voorbereiding 

TIMEOUT, procedure onder narcose.
Een time-out is een verplicht veiligheidsmoment vlak vóór de ingreep, waarbij het team hardop nagaat of dit de juiste patiënt is, of het de juiste ingreep is, en of alles klaarstaat. Je hebt volledige narcose gekregen, dus je hebt geslapen tijdens de ingreep.

procedure met punt-bij-punt elektroporatie (Tactiflex DUO)
De ablatie is gedaan met elektroporatie, een moderne techniek waarbij zeer korte hoogspanningspulsen kleine gaatjes in de celwanden van hartweefsel maken, waardoor die cellen afsterven. Anders dan bij verhitting worden omliggende weefsels (slokdarm, zenuwen, longaders zelf) gespaard. Punt-bij-punt betekent dat de arts de katheter steeds een stukje verplaatst en op elk punt afzonderlijk een pulsje geeft, zodat er een keurige lijn ontstaat. Tactiflex DUO is de merknaam van de katheter die daarvoor is gebruikt. 

Toegang tot het hart 

Aanprikken vena femoralis rechts, onder echogeleide.
Om bij het hart te komen is er in de rechter lies een prikje in de grote ader (vena femoralis) gemaakt, waardoor de katheter naar boven kan worden opgeschoven tot in het hart. Om die ader precies te raken en andere structuren te ontzien, is er echografie (ultrageluid) gebruikt om te zien waar precies te prikken. 

TSP onder geleide van röntgen.
TSP staat voor transseptale punctie. De boezemfibrilleren-problematiek zit in de linker boezem. De katheter komt via de aders binnen in de rechter boezem, en om aan de linkerkant te komen wordt een piepklein gaatje geprikt in het tussenschot tussen beide boezems (het septum). Dat gebeurt onder röntgencontrole zodat de arts precies ziet waar de naald zich bevindt. Zo'n gaatje geneest daarna vanzelf. 

In kaart brengen van de linker boezem 

Maken van anatomie in 3D (NaviX), met Lasso.
Vervolgens is met een systeem genaamd NaviX een driedimensionaal computermodel van jouw linker boezem gemaakt. Lasso is een ringvormige meetkatheter die tegen de wand wordt gehouden om op vele punten tegelijk het elektrische signaal te meten. Zo ontstaat een gedetailleerde plattegrond van de boezem, met daarop welke plekjes normaal geleiden en welke afwijkend zijn. Die kaart gebruikt de arts om te navigeren tijdens de ablatie. 

In voorwand LAA wel fractionatie in Box regio niet.
Op deze kaart is gekeken naar fractionatie, wat betekent dat het elektrische signaal ergens gefragmenteerd binnenkomt in plaats van als één schone piek — een teken van chaotische geleiding. In de voorwand van het LAA (left atrial appendage, het hartoortje van de linker boezem) werd wel fractionatie gezien, maar niet in de Box-regio (het dakgebied van de linker boezem tussen de vier longaders in). Dat is nuttige informatie voor de vraag welke gebieden extra aandacht nodig hebben. 

De eigenlijke ablatie — linkerkant 

Ablatie van linker antrumlijn, block tijdens maken van de lijn, zeer lastig om block te bereiken. uiteindelijk goed gelukt.
Aan de linkerkant van de linker boezem monden twee longaders uit. Rondom de antrum (het gebied waar die aders in de boezem overgaan) is een cirkelvormige lijn van elektroporatie-puntjes aangebracht. Het doel is block: de foute prikkels uit de longaders kunnen dan niet meer buiten die cirkel komen. Bij jou was het lastig om die volledige blokkade te krijgen, waarschijnlijk waren er hardnekkige geleidingsplekjes,  maar uiteindelijk is het gelukt.

Complicatie tijdens de ingreep: een spontane tachycardie 

Tijdens ablatie van het linker antrum ontstaat een tachycardie met CL 300 msec (CS van distaal naar proximaal).
Terwijl de arts bezig is aan die linker cirkel, start je hart spontaan een te snel ritme (tachycardie). CL staat voor cyclus­lengte: 300 milliseconden tussen twee slagen komt neer op ongeveer 200 slagen per minuut. Er ligt een meetkatheter in de coronair sinus (CS), een ader die als een lus rond de achterkant van het hart loopt en zeer nauwkeurig laat zien in welke richting de elektrische golf voortbeweegt. Hier ging het signaal van distaal (het verre uiteinde, links) naar proximaal (dichterbij, rechts), wat wijst op een bron ergens links. 

Na enkele minuten detrioratie naar AF en kort daarna regulaire tachycardie (CL ongeveer 300 msec, CS van proximaal baar distaal)
Dat ritme verslechterde (deterioratie) naar boezemfibrilleren (AF), en direct daarna kwam er opnieuw een regelmatig te snel ritme, ook rond de 200 slagen per minuut, maar nu ging het CS-signaal juist andersom: van proximaal naar distaal. De golf loopt nu de andere kant op, wat suggereert dat de bron aan de rechterkant of ergens anders zit. 

De eigenlijke ablatie — rechterkant 

Ablatie rechter antrumlijn, block tijdens maken van lijn.
Aan de rechterkant van de linker boezem monden ook twee longaders uit. Ook daaromheen is een cirkelvormige lijn aangebracht, en tijdens het maken van die lijn werd meteen blokkade bereikt — dit ging gemakkelijker dan links.

Zoeken naar de oorsprong van het overgebleven ritme 

Hierna maken van map in LA. LA is bystander, vroegste sirgnaal in dak CS.
Vervolgens is opnieuw een gedetailleerde kaart gemaakt in de linker boezem (LA, left atrium) om te zien waar het snelle ritme vandaan komt. Conclusie: de linker boezem is bystander, een toeschouwer — het ritme ontstaat er niet, maar reist er alleen doorheen. Het vroegste signaal wordt gemeten in het dak van de coronair sinus, wat betekent dat de oorsprong ergens in of vlak bij de rechter kant van het hart zit.

Entrainment in cavotricuspidale isthmus is niet mogelijk (geen capture).
Entrainment is een test waarbij de arts met de katheter een reeks pulsjes iets sneller geeft dan het ritme zelf, om te zien of dat gebied deel uitmaakt van de foute stroomkring. De cavotricuspidale isthmus (CTI) is een smalle strook weefsel in de rechter boezem, tussen de onderste holle ader en de tricuspidalisklep — een klassieke plek voor boezemflutter. Bij jou lukte de entrainment-test niet: er was geen capture, dus de katheter kon het weefsel daar niet tijdelijk overnemen. Dat betekent dat deze isthmus waarschijnlijk niet de bron is, maar de arts kan het niet met zekerheid uitsluiten. 

Besloten to aanleggen van cavotricuspidale isthmus, middels RF en enkele pulsen PFA, met aansluitend bidirectioneel block.
Preventief is er alsnog een blokkadelijn aangelegd over die cavotricuspidale isthmus. Dat is gedaan met een combinatie van RF (radiofrequente ablatie, dus verhitting) en enkele pulsjes PFA (pulsed field ablation, hetzelfde principe als elektroporatie). Na afloop was er bidirectioneel block: de elektrische golf kon deze lijn in geen van beide richtingen meer passeren. Dit is een klassieke ingreep die bij eventuele latere boezemflutter beschermend werkt. 

Controle en afsluiting 

Checken van linker en rechter antrum, aanhoudend block.
De cirkels rondom de linker en rechter longaders zijn opnieuw gecontroleerd, en de blokkade hield stand,  geen elektrische lekken.

Kort inductieprotocol, dan wel korte episodes AF maar geen regulaire tachycardie induceerbaar.
Als slottest heeft de arts geprobeerd bewust een ritmestoornis uit te lokken (inductieprotocol) om te zien of het hart nog vatbaar was voor terugval. Er kwamen wel enkele korte episodes van boezemfibrilleren, maar de regelmatige tachycardie die eerder tijdens de ingreep spontaan optrad, kon niet meer uitgelokt worden. Dat is een gunstig resultaat. 

Sluiten middels Figure of 8 huid hechting
Het prikgaatje in de rechter lies is gesloten met een achtvormige hechting — een techniek waarbij één draad in de vorm van een 8 rondom de prikplek wordt aangebracht, wat de ader dicht­drukt en nabloedingen voorkomt. 

Eindconclusie 

1) Succesvolle pulmonaalvenenantrumisolatie links en rechts bij paroxysmaal atriumfibrilleren, middels punt-bij-punt elektroporatie.
Doel bereikt: beide longader-groepen zijn met elektroporatie succesvol geïsoleerd van de rest van de linker boezem. Dit is de kern van de behandeling voor jouw boezemfibrilleren.
2) Succesvolle RF/PF-ablatie van cavotricuspidale isthmus, met aansluitend bidirectioneel block.
Ook de tweede lijn — de blokkade over de CTI aan de rechterkant, die tijdens de ingreep werd toegevoegd toen daar een tachycardie leek te ontstaan — is technisch geslaagd, met blokkade in beide richtingen bevestigd. 

Schor

Vreemd, er verspreidt zich een soort rauwe schorheid door mijn keel. Heeft dat iets te maken met mijn operatie, met name een intubering? Ik weet eigenlijk helemaal niet of ik dat wel heb gehad. Vooraf heeft men mij er niet over verteld. 

Maar dat deed men ook niet over de urine-katheter die men zonder melding vooraf plaatste. Zoals ik merkte aan het brandend gevoel tijdens de eerste plas na de operatie. Desgevraagd vertelde een verpleegkundige me dat er dus wel degelijk tijdens de ingreep een katheter was geplaatst. 

Wat de keel betreft: ik herinner me nog dat men mij, kort nadat ik weer op de verkoeverkamer was aanbeland, vroeg of ik misschien een ijsje lustte. Daar had ik helemaal geen trek in. 

Ik kon niet plaatsen waar die vraag opeens vandaan kwam, na zo'n ervaring. Toch geen tijd om ijs te eten?! Maar misschien was dat wel een gebruikelijk aanbod na zo'n plastic slang in je keel.

Raar dat ik niet weet wat er gebeurd is.

Pimpelpaars

Inmddels heb ik het DHZ-drukverband afgedaan. De bobbel is er niet meer. Wat er wel is, en zich steeds verder lijkt te verspreiden, is een langwerpige pimpelpaarse streep. Van binnenkant rechter lies naar buitenkant rechter heup. Een streep die in de lies langzaam minder fel lijkt te worden, maar bij de heup lijkt te intensiveren. De Leefregels Na Ablatie zeggen dat "een blauwe plek in de lies" normaal is. Dus verklaar ik dit maar normaal zolang het niet erg veel erger wordt.

 

Gewoon

Na een nachtje matig slapen (vast ook door de hitte) een gewoon dagje gehad. Wel nog met het DHZ-drukverband in de lies. Maar eigenlijk geen last. Dus je gaat weer gewoon aan de gang aan het bureau (mijn normale werkplaats). De trap neem ik wel heel kalm en stap voor stap. Maar verder? Alles is heel gewoon.

Paarse bobbel

Eenmaal thuis me netjes kalm gedragen volgens het recept. Maar die lies is wel een kunstwerk aan het worden. Steeds paarser en met een langzaam groeiende bobbel. Met als inspiratie het officiële drukverband van het ziekenhuis, improviseer ik met een opgerolde theedoek, een sjaal en een zwachtel een drukverband. Voelt goed. Dus die laat ik maar gewoon vannacht zitten.

Thuis

Rond 19 uur is Lief er, met leen-rolstoel en al. Praatgraag had eerder besloten zelf zonder rolstoel naar buiten te gaan. Dat deed me overwegen hetzelfde te doen. Maar de aanwezigheid van de rolstoel en de aandrang van Lief maakte dat ik toch maar neerzeeg in de stoel. Beetje giechelig op weg. Tijd voor een selfie die als snel een portretje werd door een behulpzame passerende arts. 

Bij de uitgang de leen-stoel gedumpt en schuifelend naar de nabije parkeergarage en de auto. Om 20 uur lekker thuis. Wat een dag!

Mobiel

Om 16 uur komt een arts langs om met een stethoscoop te beluisteren of men tijdens het aders prikken in de lies misschien ook de er vlak naast liggende slagader heeft aangeprikt. Blijkt niet het geval. Dus het drukverband mag er af. Wel nog een uur plat blijven liggen. 

Op 17 uur moet ik mobiliseren: eerst met de benen over de rand bungelen en dan wat voorzichtige stapje in de kamer en op de gang. Alles blijft dicht dus dat valt mee. Ik mag ook naar het toilet maar zitten vind ik wel wat eng. Misschien dat er daardoor niets vasts komt. 

Om 17.45 uur mogen de hechtingen er uit en een soort stop-dop-verbandje er op met een stevige vastplakker. Voelt toch wel wat eng. Maar alles houdt.

Om 18.15 uur komt het verlossende woord: ik mag naar huis. Snel Lief ge-apt voor het vervoer. Drie kwartier wachten op de taxi.  

Flitsbezoek

Om 14.05 uur komt de hoofdsnijder langs tijdens wat in mijn geheugen hangt als een flitsbezoek. Hij vertelt dat hij 1 1/2 uur is bezig geweest en tevreden is met het resultaat. Hij was begonnen met de ablatie van de linker boezem, waarna ook rechts storing optrad die hij maar gelijk heeft aangepakt. Ik vergat te vragen welke methode hij heeft toegepast.

Hij meldt ook nog dat, vanwege mijn klepplastic in 2011, de success rate ietsjes minder is dan anders  maar nog steeds zo'n 80%. Ik moet alle medicatie doorslikken tot het uit-take gesprek na drie weken. Dan in overleg met de eigen cardioloog gecontroleerd afbouwen. Waarschijnlijk moet ik de bloedverdunner altijd door blijven slikken. Tja, die werd ook nodig door die plastiek dus daar verandert een ablatie niet veel aan. 

En weg was hij weer. 

Pas twee uur later heb ik mijn vragen ietsje beter op orde als ik de cardioloog van Praatgraag even mag lenen na diens bezoek aan overbuurman. Die legt desgevraagd de verschillen tussen flutter en atriumfibrilleren uit, en hoe flutters gekoppeld zijn aan de "hartslag" van de kamers. Ca 1/4 van de flutter-snelheid (van 300 tot 400 pulsjes met minuut) wordt doorgegeven aan de kamers, waardoor hun "hartslag" van tussen 75 en 100 wel regelmatig lijkt maar ook fluttergestuurd is. De spierbundeltjes, vooral in de linkerboezem, rond de ingang van de longaders, geven meestal die fluttersiganelen en worden bij ablatie weggebrand.

Dank dokter. Het is nu ietsje duidelijker. 

Praatgraag

Ik ben niet alleen: tegenover mij ligt meneer Praatgraag (niet zijn echte naam) waaraan je niet merkt dat hij ook net een ablatie heeft gehad. Hij vertelt honderd-uit en vraagt zo mogelijk nog meer. Ik heb nog wat behoefte aan rust en antwoord minimaal. Wel ga ik enthousiast in op het aanbod van een verpleegster om wat te eten: twee boterhammen met kaas en een koffie alstublieft. Wel liggend opeten/drinken, dus dat vraagt wat gemanoeuvreer van de boterhamhapjes en het afgesloten baby-drinkbekertje met koffie. 

Mijn waterhuishouding komt weer op gang en ik vraag en krijg een plasfles. Hé, wat doet die plas pijn in mijn interne leiding! Raar. Mijn hypothese is dat dat vast komt door de afvoer van giftige slaapstoffen. Maar de verpleger vertelt me desgevraagd dat het komt doordat mijn binnenleiding wat beschadigd is door het "eenmalig" inbrengen van een plas-katheter. Hé, dat hebben jullie me vooraf niet verteld. En ook achteraf niet. 

Ondertussen babbelt Praatgraag door. Zo vertelt hij me dat ik erg lijk op een bekende voetbaltrainer. Dat zoeken we later op de middag uit, als hij weg. Het onderzoek van de schoonmaakster en mijn eigen googlen levert op dat de gelijkenis beperkt is. 

Ook zijn langskomend behandelaar (een andere dan de mijne) krijgt nauwelijks gelegenheid om zijn verhaal te vertellen. Zo indringend en prioritair zijn de vragen en opmerkingen van Praatgraag. Overigens kan ik daar wel wat van leren. Ik heb te weinig doorgevraagd bij mijn behandelaar.

Ondertussen vullen de twee nog lege plekken zich met even zoveel andere patiënten, ook allemaal na een behandeling. De blije eigenaar van een heuse stent is er maar kort. Hij voor een eenvoudige kijk-katheterisatie maar onderweg besloot men (in overleg met wakkere hemzelf) maar gelijk door te pakken. De derde patiënt heeft ook een ablatie gehad maar zijn lies-wond wil niet sluiten. Als ik vertrek is hij er nog. Dat is minder.

Verkoever 2

Ik ben net lekker aan het dromen over een stuk of vier kubus-vormige mannetjes als iemand me aanspoort wakker te worden en diep door mijn neus adem te halen om "lekker bloemen te ruiken". Op de achtergrond hoor ik iets van een overdracht waar wordt verteld over een geslaagde ablatie volgens de oude methode. Hé, ik had toch juist gewacht op de nieuwste? Toch later eens vragen. Ben ik nu niet toe in staat.

Langzaam verschijnt een van de gordijnhokjes van de verkoever, een andere dan vooraf. Een slangetje met verse lucht stimuleert me om dan maar die bloemen te gaan ruiken. Dat verheldert snel. 

Ik constateer een dikke bobbel in mijn rechter lies. Net als die keer, jaren geleden, toen ik een gewone katheterisatie van mijn hart had. Stil blijven liggen dus. Maar ik moet toch echt even plassen. Een fles brengt uitkomst. 

Om 11.30 word ik per bed terug gereden naar de Cadrio Lounge, aan de andere kant van de gang. Daar is mijn hoekje met kastje op me blijven wachten. En de verpleegkundigen die me op mijn verzoek mijn telefoon aangeven om het thuisfront kond te kunnen doen van de (voorlopig) goede uitkomst. Ik leef nog, en het lijkt binnen een stukje rustiger. Hoewel er 1 huppel langs komt. De verpleger meldt, na check van de monitors, dat er echt niets was. Tja, ik voelde m toch echt wel. Vast de laatste stuiptrekking van die flutter. Toch?

Ablatie

Ik had me zo voorgenomen om te proberen uit mijn lichaam te treden om de operatie van buitenaf te kunnen bekijken. Nou, mooi niet. Ik weet er echt helemaal niets meer van.

De folder die het Grote Ziekenhuis mij vooraf verstrekt laat allerlei details omtrent het moment suprème weg. Er staat alleen dit:

U wordt voor de ingreep met uw bed naar de verkoever gebracht. En daarna naar de hartkatheterisatiekamer. U mag hier zelf op de behandeltafel gaan zitten.
U wordt aangesloten met diverse plakkers en draden aan de ondersteunende apparatuur.
Daarna bespreekt de arts de ingreep met u.

De anesthesist brengt u onder narcose. De rechter lies wordt gedesinfecteerd en u wordt steriel afgedekt. Er worden katheters via de liesader in het hart gebracht. De cardioloog prikt een gaatje in de wand tussen de rechter- en linkerboezem om met de katheter in de linkerboezem te komen. Dit gaatje gaat na de behandeling vanzelf dicht.
Er wordt een 3D afbeelding gemaakt van de linkerboezem en de longaders. Rondom de uitmonding van de longaders in de linkerboezem maakt de cardioloog kleine littekentjes naast elkaar, in de vorm van een cirkel. De cirkel blokkeert de elektrische prikkels die het hartritme verstoren.

Ablatie kan gedaan worden met verschillende energiebronnen:

• Verhitting van het weefsel door middel van radiofrequente (RF) energie
• Bevriezing van het weefsel door middel van cryo-energie
• Elektrische shock van het hartweefsel, wat electroporatie ablatie genoemd wordt

Allemaal papieren informatie. Waarvan ik alleen het verkoeverstuk bewust heb meegemaakt. Ik weet dat de arts na de ingreep is langs gekomen om dingen te vertellen. Blijkbaar was ik niet helder genoeg om goed op te slaan wat hij zei en/of vragen te stellen over wat er in enig detail gebeurd is.

Dus moet ik het (voorlopig) vooral hebben van informatie van het internet. Vandaar dit filmpje over een in scène gezette ablatie. 

Operatiekamer

De inslaap-assistent leidt me de kamer binnen. Daarbij moet ik vooral niet te tafel met witte lakens aanraken die klaar staat. Vast met alle hulpmiddelen voor de ingreep. 

In de kamer te veel om snel te kunnen vastleggen. In ieder geval een witte, smalle tafel in het midden. Doet me een beetje aan radbraken denken. Ik mag op de tafel gaan zitten. Best hoog. Achter de tafel twee hele grote plasmaschermen waarop nu alleen nog maar strepen zijn te zien. 

Links grote apparaten waar de assistent-inslaper zich naar toe begeeft. Ik wordt ondertussen besprongen door twee lieftallige verpleegsters die met als een razende beginnen vol te plakken met allerlei stikkers en plakkers. Ook twee die ik ken van cardioversie. Die zijn nodig, wordt me uitgelegd, omdat ze tijdens de procedure af en toe een schokje geven om boezemfibrilleren op te wekken. Als het dan stil blijft is de chirurg op de goede weg.

Opeens zie ik links naast de wand twee oudere personen naast elkaar staan, een man en een vrouw al zie je dat verschil met dit soort kleding niet gelijk. Duidelijk geen verpleegsters. Dat zullen dus wel de Experts van vandaag zijn. Het gaat erg snel maar ze stellen zich geloof ik wel voor. De naam van de mannelijke Snijexpert heb ik al opgezocht. Hij is wat kortaf en zakelijk. De naam van de vrouwelijke Expert mis ik maar kan ik later opzoeken. Zij is wat vriendelijker. Ze vertelt me enthousiast dat ik straks wel drie verschillende middeltjes van haar krijg! Via dat grappige infuusje aan mijn linkerpols. 

Ondertussen heeft de slaap-assistent me opdracht gegeven mijn hoofd in een soort schaaltje te leggen. Plots zet hij een maskertje over mijn mond en neus, met de aanbeveling lekker diep te zuchten. Volgens mij was het niet alleen lucht. 

Ondertussen kondigt de Hoofd-Inslaper vrolijk steeds weer een nieuw middeltje aan dat ze via mijn infuusje naar binnen spuit. De kamer begint langzaam minder scherp te ogen. Wat duurt dat lang...

Verkoever 1

Om 8 uur met bed en al naar de verkouverkamer aan de andere kant van het gebouw. Raar woord. Wikipedia leert met dat "de term 'verkoeveren', zich herstellen, al bestond in de 14e eeuw in het Middelnederlands: 'vercoevereren', van het Oudfranse couvrer (Latijn: (re)cuperare (vgl. recupereren)).

In dit geval is er bij mij nog niets te herstellen. Blijkbaar doet men hier ook de voorbereiding.

De ruimte doet me denken aan een soort garagewerkplaats, met middenin een blok bureaus met een stuk of 10-15 verpleegkundigen, allen in blauwe pyjamas  met blauwe of groene petjes, en langs een kant een lange rij (van een stuk of 6?) rolbedden. Elk in een eigen alkoofje van gordijnen. Ik mag in een van die alkoofjes parkeren.

Ik wordt daar kordaat welkom geheten door twee pittige dames. Nummer 1 rechts duikt gelijk de PC in voor de onvermijdelijke administratie. Ze stelt me weer dezelfde vragen: wanneer ik geboren ben, waar ik voor kom, of ik nuchter ben, of ik allergieën heb enz enz. Nummer 2 links zoekt ondertussen met zachte tikjes naar een rechte ader op mijn linkerhand. Als ze alleen maar, zoals ze klagend meldt,  kronkelige vindt wordt nummer 1 erbij gehaald die, creatief, aan de binnenkant van mijn pols een geschikt plekje vindt voor het onvermijdelijke infuusje.

Dan wachten op mijn beurt.

Het een na het andere bed rolt weg naar verschillende deuren. Moetn allemaal nog beginnen. In het bed rechts van mij ligt blijkbaar wel iemand te verkoeveren. Met het nodige ongemak. De morfine-drip wordt een paar keer hoger gezet. Hopelijk blijft dat mij bespaard. 

Om 8.45 uur komt mijn transport in de vorm van de assistent-inslaper. Hij stelt opnieuw alle vragen dus voor de zekerheid geef ik maar weer dezelfde antwoorden. Als alles bevredigend is beantwoord rolt hij mijn bed, via een sluis met warme dekens (heerlijk), weer naar de andere kant van het gebouw, terug naar de Cardio-Lounge. Of eigenlijk: een deur er tegenover. Daarachter, in een gang waar een heel klerenrek vol met röntgenschorten hangt (raar zo op de gang) mag ik van mijn bed af om zelf door nog een deur te lopen naar de ruimte waar het echt gaat gebeuren. 

Intake

Om 5.30 uur op om me netjes, samen met mijn Lief, om 7.15 te kunnen melden in de "Cardio Lounge" van het Grote Ziekenhuis in de Volgende Stad. Met zo'n aanduiding had ik een soort 1e klas wachtruimte à la Schiphol verwacht. Maar het bleek de personeelskamer te zijn van de hart-intake met lockers en koffieautomaat en al. Ik had daar niet eens heen mogen lopen maar had netjes moeten wachten in de gewone wachtkamer. Sorry, zuster, niet goed gelezen, er staat ook zoveel in die volle brieven van jullie.

Gelukkig hoefde ik niet terug maar mocht ik, na afscheid van mijn Lief, doorlopen naar mijn hoekje in het zaaltje-voor-vier, met een eigen rolbed en rolkastje. Uitkleden, blauw operatiehemd aan, naambandje om de rechterpols  en alvast 2 paracetamol innemen (voor de zekerheid). De bikinicheck levert nog net iets teveel pluisjes onder de navel op, die vakkundig worden verwijderd. 

Inmiddels vult de meute uit wachtkamer de rest van de bedden. Er lopen nu heel wat verplegenden tegelijk rond om iedereen snel te kunnen intaken. Daarna wachten. Minuut of tien zei de zuster.

Belofte

Morgen de grote dag. Om 7.15 uur mag ik me melden in het Grote Ziekenhuis. De cardioloog die me vanmiddag belde voor het go/no go was zeer te spreken over mijn INR (was met 3.0 toch wat lager dan de 3.6 die ik gisteren zelf heb gemeten), allerlei waarden in het vanmorgen geprikte bloed en de afwezigheid van allergieën of andere onvoorziene storingen mijnerzijds. 

Dus morgen mag de zeer knappe cardioloog-elektrofysioloog aan de bak. Naar verwachting zelfs met de allernieuwste versie van ablatie-technieken: PVI (Pulmonaal Vene Isolatie) of PFA, wat staat voor Pulsed Field Ablation. Een webpost uit 2020 stelt:

Bij PFA wordt er een pulserend elektrisch veld rondom de PV’s (pulmonale veins) gecreëerd. De eerste resultaten zijn positief. Na een proef- / experimenteerperiode is bij de laatste 20 ablatie een succes van 100% na 3 maanden bereikt! PFA wordt gezien als een efficiëntere en veiliger manier om een PV-ablatie uit te voeren. Voor de elektrofysiologen vergemakkelijkt de ingreep en verlaagt het risico op ongewenste beschadigingen van de boezemwand! De katheder hoeft namelijk de boezemwand niet te raken! Ook zou de ingreep minder tijd in beslag nemen en zou de productiviteit op de ingreepkamer kunnen stijgen, zeker t.o.v. RF-ablatie! 

Klinkt goed, zeker door al die uitroeptekens! Inmiddels is de techniek doorontwikkeld en sinds een jaar standaard in mijn Grote Ziekenhuis. Daar heb ik dan ook maar op gewacht. 

Daar hebben ze er vertrouwen in. De VakMan laat ergens veelbelovend opschrijven:

Kortere behandeltijd, vermindering van de wachtlijsten, minder complicaties: de overstap naar nieuwe ablatietechnieken zoals elektroporatie bij patiënten met boezemfibrilleren zorgt voor snellere, veiligere en minstens even effectieve behandeluitkomsten als de oude technieken. 

Ongeacht het taalkundig als-dan twijfelpuntje in bovenstaande aanhaling: kom maar door dokter! Kanniewachten!! 

Zeker omdat de vanmiddag bellende collega ook veel waarschuwingen uit de informatiefolders over de 3 weken na de ingreep relativeerde. Zou best wel meevallen. Dus ook nog eens, hoewel ietsje verlaat, op vakantie. Mooie zomer. Veelbelovend.

Anders

Het kan toch echt anders, de praktijk van tijdmanagement in het Grote Ziekenhuis in de Volgende Stad. Had ik vorige week ervaren dat qua tijd afspraak afspraak is, vandaag bleek het toch flexibeler te kunnen. 

Weer ruim op tijd (gelukkig maar want een verkeerde afslag kostte me 10 minuten extra reizen) stond ik bij de bloedprikclub. En ruim op tijd was ditmaal een half uur te vroeg. Vriendelijk opmerkzaam op gemaakt door de inschrijfdame, maar zonder consequenties. Ik mocht gaan zitten in de wachthoek. Bedremmeld vroeg ik of ik dat half uur toch moest wachten. "Nee hoor", was het vriendelijk antwoord, "ik heb u eerder gezet".

Dankzij deze flexibele service was ik bijna direct aan de beurt. Ditmaal een zeer ervaren prikzuster die me (bijna) pijnloos van vier buisjes bloed ontdeed, en dat nog eens zonder joekel van een bloeduitstorting ook. (Ja zuster, mijn INR is een beetje hoog...). Ook de vervolgafspraak bij de ECG-afdeling, waar ik natuurlijk ook weer een half uur te vroeg binnen wandelde, kon bijna direct starten. Mooi!

Ruim een half uur eerder thuis. Het kan Anders. 

 

Aftrap

Vandaag mijn eerste bezoek aan het Grote Ziekenhuis in de Volgende Stad, daar waar volgende week De Ablatie gaat plaatsvinden. Vanwege de afstand niet meer eenvoudig te bereiken met de fiets, dus dan maar met de auto. Fijn dat er zo'n enorme parkeergarage direct naast het ziekenhuis is. Voor die luxe word je wel geacht flink te betalen. Dat is nog eens business!

In dit ziekenhuis zijn de artsen nog knapper, of in ieder geval meer ervaren, dan die in mijn Eigen Ziekenhuis met betrekking tot deze specifieke techniek. Hoewel de artsen die daar werken soms ook hier actief zijn, of andersom. Dat geeft weer wat herkenning en vertrouwen. Want de cardio-knapkop die me hier alsmaar die ablatie aanraadde gaat het (waarschijnlijk) volgende week daar doen. Soort WC-eend, zei ik eerder al. 

Maar ja, ik ben nu wel van de noodzaak overtuigd. Wil graag weer zonder handrem-medicatie kunnen leven. Zodat ik weer wandelingen kan maken zonder me na een half uurtje uitgeput te voelen. Hopelijk gaat het zo werken...

Vandaag waren het nog wat voorbereidende schermutselingen. Uit het dikke pakket instructies dat ik een paar weken geleden per mail ontving had ik, met enige moeite (alle activiteiten stonden door elkaar zonder chronologie), de opgaven voor vandaag gedestilleerd: eerst bloed prikken en daarna een CT scan. Want ze willen weten wat er aan speciale dingen in mijn bloed zit respectievelijk dat er niets in mijn hartoor zit. Met name geen bloedklontjes, wat het laatste betreft.

Mij vielen vooral de drukte van dit Grote Ziekenhuis op, inclusief enorme aankomsthal, formaatje middelmatig vliegveld, met nog veel meer aanmeldzuiltjes dan in mijn Eigen Ziekenhuis. Maar net als in de uitnodigingsbrief waren de inleginstructies voor het paspoort in die zuil deels onbegrijpelijk. Gelukkig was er een vriendelijke vrijwilliger die mijn paspoort er met een handige beweging inschoof. Blijkbaar correct, want na enig nadenken kwam er een bonnetje met nummer 405 en een QR-code uit. Dat bonnetje begeleidde mij de hele dag.

Ik was ruim een half uur te vroeg bij de bloedprik en hoopte dat Het Systeem me dan ook eerder zou willen helpen. Nee dus, 13.43 uur is 13.43 uur en niet eerder. De prikzuster prikte op een plek in mijn onderarm waar ik nog nooit geprikt was, wat mij wat stress en een heat wave opleverde. Plus, omdat ze een gewone pleister plakte in plaats van het gebruikelijke drukverbandje rondom, een bloeduitstorting. Op de groeiende bobbel drukkend, ging ik in de koffiehoek maar even uithuilen, mijn bananen opeten plus een kopje koffie met appelflap genieten. 

Daarna naar de Röntgenafdeling voor de CT scan. Ook daar op de minuut geholpen. Wel fijn dat de tweede prikzuster, die mijn aders al kloppend niet overtuigend kon vinden, het infuusinbrengklusje aan een zeer bedreven collega overliet. Met een kleine 10 minuten, enkele inschuif- en (wel erg cordate) uitschuif-bewegingen, het nodige gezoem èn een vooral in mijn onderlijf warm aanvoelende jodium-papje-gloed was het mooi geweest. 

Lekker naar huis. 

Opnamebrief

Daar is-ie dan: de Opnamebrief. Dat wil zeggen: een ZIP-file van 1.5 Gb met allerlei papieren. Zoals een samenvattende brief waarin alle stappen worden opgesomd. Omdat die opsomming niet chronologisch is, is het wel een zoekplaatje. 

Na diepgaande research concludeer ik dat ik drie keer naar het Grote Ziekenhuis in de Volgende Stad moet. Eerst voor bloedprikken en een CT-san. Dan een dag voor de ingreep voor nog eens bloed prikken plus een ECG. En dan voor de ablatie zelf die, als alles goed gaat, binnen een dag is afgewerkt. Dus dan 's avonds gewoon in mijn eigen bedje. Moet ik me wel al 's morgens 7.15 uur voor melden. Maar dat is een goede deal.

Een apart A4-tje bevat de "Instructie scheren voor Ablatie". Met een voor- en achteraanzicht van een sekseloze, kale patiënt met een body-build postuur. Met aan de voorkant een grote rode rechthoek van schouders tot knieën en aan de achterkant twee rechthoeken: een van schouders tot bovenkant billen en een van onderkant billen tot knieholtes. Die zones "mogen patiënten thuis zelf scheren, uitsluitend met elektrische scheerapparaten". Dat zal mij als beperkt begroeide niet veel moeite geven.

Verder bevat de zending een instructie over het vooral niet stoppen met bloedverdunners en nuchter komen op De Grote Dag. Er is ook voor elk van de methoden (CT-scan, katheterablatie) een beschrijving van wat die technisch inhoudt, inclusief af en toe wat plastische beschrijvingen over wie wanneer waar gaat zitten prikken, branden, bevriezen en/of elektrificeren. Gelukkig gebeurt veel pas wanneer ik al onder zeil zal zijn. Hopelijk.

Verder wat ik mag verwachten na de ingreep. Bij wakker worden op de verkouver(kamer) na de ingreep, inclusief hechting en drukverband in de lies en de uren monitoring daarna. Dan na een paar uur naar thuis en de nazorg. Nou, dat laatste gaan we vanzelf zien dus maak ik me nu nog niet druk over. Hoewel het wel vervelend is dat de controleafspraak een kleine drie weken na de ingreep toch echt overlapt met mijn voorziene vakantie. Nou ja, die schuift dan maar even op. Het is voor een goede zaak.

Dan is er nog een laatste invulformulier: ik moet ondertekenen dat ik voldoende ben ingelicht, alles snap en toestemming geef voor de procedure. Tja. Indekkertje.

 

Inslaper

Hij, de inslaper, zou eerst op 28 mei bellen, maar dat werd 12 juni. Weer twee weken dichter bij de vakantie. En ik hoop toch echt gewoon half juli op vakantie te kunnen naar mijn geliefde Frankrijk. Maar wat kun je doen, behalve netjes antwoord geven op de vragen. Want verkeerd antwoord, geen akkoord en dus geen ablatie. Want zonder veilig inslapen kan dat niet.

Gelukkig was hij vriendelijk en vol humor. Lijkt me een leuke man om te ontmoeten. Hoewel die ontmoeting van korte duur zal zijn want hij komt alleen maar om me in slaap te spuiten en te houden. Niet echt basis voor een goed gesprek.

Hij was ook tevreden met wat ik hem vertelde. Je realiseert je pas hoe (relatief) tevreden je kunt zijn met je gezondheid als je op allerlei klachten en kwalen die er blijkbaar kunnen spelen, kunt zeggen dat jij daar geen last van hebt. 

Nu wachten op het GO en de definitieve datum.

Geen soep

Om 10 uur weer present bij de hartbewaking. Hartverwarmend ontvangen door de zuster die me gisteren "naar huis stuurde". Ze heeft met me te doen dat ik weer moet terugkomen.

Alle gebruikelijke procedures worden weer doorgewerkt maar gelukkig gelden mijn bloedwaarden van gisteren vandaag nog steeds. oor het prikken maakt het niet uit, dat infuusje zit er toch alweer in. Maar we hoeven niet op het lab te wachten. Alleen de onvermijdelijke inslaapmaker is nodig, plus het groepje dat altijd komt kijken bij de elektrocutie. Ditmaal met een wat knorrige hartdeskundige die ik vroeger had, na mijn klepreparatie. Hij is misschien verstoord dat ik mij nu heb toevertrouwd aan een ander specialisme, dat van de ablatie. Soort naar de concurrentie overlopen.

Na het wegzakken, zegt het rapport later, gooit men er weer 50 Joules tegenaan met het gewenste resultaat. Ik word weer in een heerlijk rustige wereld wakker.

De gebruikelijk koffie en boterhammen met kaas. Maar het bekertje heldere kippen-Cup-a-Soup is er niet meer. Het ziekenhuis heeft (eindelijk) geconcludeerd dat zoiets zouts niet op een hartafdeling hoort. Mee eens, zuster, maar het was wel lekker.

Ik rijd zelf heel voorzichtig naar huis. Dan nu weer wachten op bericht van het Grote Ziekenhuis over de ablatie. 

Kanniewachten.

 

Morgen

Vanmorgen blijkt mijn hartbibberen wel wat langzamer maar nog net zo onregelmatig. Wel erg lage bloeddruk (hoewel mijn twee bloeddrukmeters elkaar niet bevestigen) van 70/50. Geen goede omstandigheid, zeker niet met het huidige warme weer, om met de auto en twee collega's naar een bijeenkomst op 2 uur rijden te gaan. Dus ik bel hen af. En bel mijn eigen EersteHartHulp op voor advies. Ik mag 's middags langskomen.

Het gebruikelijke kabel- en prikwerk wordt weer aangelegd resp uitgevoerd, en de diagnose gesteld. Ditmaal noemt men het "recidief atriumflutter". Ik leer dat een flutter iets anders is dan fibrilleren. Wel van dezelfde familie en aan te pakken met een cardioversie. 

Twee probleempjes: ik heb tijdens mijn twijfelen vanmorgen wat gegeten en dan kan eigenlijk alleen een chemische cardioversie (met een infuus) in plaats van een elektrische die ik normaal heb. Maar die chemische is minder effectief bij een atriumflutter. En ik heb er slechte ervaringen mee sinds mijn Witte Wolken gebeurtenis op 2 januari 2011. Dat hoef ik niet nog eens. Verder kan wachten op een anesthesist ook niet want die zijn op zaterdag alleen beschikbaar voor echte noodgevallen. En dat ben ik niet.

Conclusie: komt u morgenochtend terug en dan doen we gewoon weer het elektrisch feestje. 

Doen we dokter. Tot morgen zuster. 

Plat

Heb je een maandje geleden gecapituleerd en besloten tot ablatie, sta je op de wachtlijst, laat je lichaam even duidelijk weten dat het echt nodig is. Eerst vorige week een storende fase van 5 uur in de nacht. En dan gisteren eentje die in de nacht begon en niet stopte. 

Oke, ik was eigenwijs en dacht, ondanks de niet werkende standaardaanpak (pillen, acupressuur, massage) vanmorgen toch gewoon mijn verplichting voor een vrijwilligersclub te kunnen gaan doen. Maar met atriumfibrilleren in heel warm weer een marktkraam opzetten is niet aan te bevelen. Merkte ik. In het begin ging het nog. Maar mijn gebonk werd steeds heviger en de mist in mijn hoofd steeds nadrukkelijker. Net als de duizeligheid. Uiteindelijk ging ik toch even op de rand van de marktkraam zitten.

Om achterover liggend weer wakker te worden. Ik was voor een paar minuten plat gegaan. 

Blijkbaar niet zo dramatisch dat mijn kompanen het nodig hadden gevonden gelijk 112 te bellen. "Want ik ademde nog". Aan de ene kant gelukkig (al dat gedoe, zeker in het openbaar). Aan de andere kant: hoe wisten zij dat ik met een paar minuutjes weer wakker zou worden en niet met een hartstilstand of zo zou wegglijden? Maar niet druk over maken, helpt toch niet.

Gelukkig werd er een echte stoel gehaald met een leuning, en het nodige koude water. Rustig zitten hielp.  Ik werd weer wat helderder hoewel het gebonk doorging. Maar ik moest wel weer thuis zien te komen. Taxi? Eigen fiets? Na een klein uurtje uitrusten in de schaduw durfde ik toch lopend, met de fiets aan de hand, naar huis te vertrekken. Dat ging goed, met als mijn daarop volgende poging kalmpjes te fietsen. De rest van de dag op de bank uitgerust en bedacht wat nu te doen. 

Morgen moet ik een hele dag naar een andere belangrijke vrijwilligersbijeenkomst, waarbij ik als taxi zal fungeren. Toch nog even een nachtje aanzien.

Capitulatie

Vandaag de jaarlijkse controle bij mijn eigen hartkundige in mijn Eigen Ziekenhuis. Extra beladen vanwege de laatste fibrilleer-flutteraanval van eind vorige maand. En de zelfanalyse die ik naar aanleiding daarvan heb ondernomen.

Ik dacht dat het allemaal we mee zou vallen. Maar het viel niet mee.

Ik ben zomer vorig jaar mijn perioden van atriumfibrilleren als AF in mijn agenda gaan bijhouden. Sindsdien blijken er 20 van zulke perioden geweest. Meestal maar een paar uur, en onder controle gebracht met een extra (flecaï)niedje of twee plus alternatieve methoden als acupressuur en massage van de nervus vagus in de hals. Er was gelukkig geen cardioversie nodig in die periode. Die dus vorige maand afliep. Niet echt een geruststellende gedachte.

In dit gesprek kan ik weer het bekende verhaal van mijn hartdeskundige verwachten: de storingen zullen vaker gaan voorkomen naarmate ik ouder wordt, langer duren en minder makkelijk met cardioversie te resetten zijn. En met de huidige medicatie zal mijn gevoel van "gas geven met de voet op de rem" blijven bestaan, en misschien ook wat erger worden.

"Dus u weet het patiënt, wij van de ablatie-fabriek bevelen u ablatie aan."

Ik heb me er op voorbereid en snijd hem de pas af; "dokter, ik wil ablatie". 

Capitulatie. 

 

 

 

Hitte

Het lijkt er toch echt op dat een warm bed bij mij het atrium fibrilleren triggert. Werd gisterenmorgen om 5 uur wakker in een (te) warm bed vanwege een hoop onregelmatig gebonk. Dus gelijk extra flecaï-nietje en bij opstaan de gewone dosis. Eind van de dag wel regelmatiger (ik ben al blij) maar nog steeds in rust hartslag 100. 

Vanmorgen nog steeds gedoe daar binnen. Dus bellen en ik mag weer gezellig langs komen bij de EersteHartHulp. Het begint bijna gewoon te worden. Dat vinden de artsen blijkbaar ook. Heb-je-m-weer. Dus hup 50 Joules er tegenaan en met een kort kattebelletje zonder de gebruikelijke onbegrijpelijke maar toch interessante details word ik weer weggestuurd. 

U wordt weer bedankt. 

Derde Hart-Lustrum

Precies 3 x 5 jaar geleden, dus januari 2011 begon mijn hart-reis. Dit is dus mijn derde hartlustrum. Tuurlijk, hij was er daarvoor altijd al geweest. En sinds een keuring begin zeventiger jaren wist ik dat er "een ruis" in schuilde. Maar die bleek geen belemmering om tijdens mij studie bergop-bergaf te marcheren, hoewel ik in het begin wel wat ongerust was. Maar hij gaf geen krimp.

Dat begon pas toen hij eind 2010 (na een ruim begoten studentenreünie...) opeens uit de bocht vloog en begon te fibrilleren. Na een half dagje stopte hij vanzelf weer. Incidentje dus. 

Dat vanzelf stoppen gebeurde niet Nieuwjaarsochtend 2011. Na een (opnieuw ruim begoten...) oudejaarsavond. Met de achtbaan van (voor het eerst in mijn leven) in de ambulance, ziekenhuis, cadioversie, analyse, lekkende hartklep, minimaal invasieve mitralisklepplastiek als gevolg. Lees alles aan het begin van deze blog.

Sindsdien een reeks van lolletjes en andere pillen en vage onregelmatigheidsklachten. En, vooral na het tweede lustrum, alsof je er de klok op gelijk kunt zetten, in het voorjaar een of tweemaal een echt huppelhart dat niet stopte, en dan cardioversie. De rest van het jaar eigenlijk altijd gepruttel bij de gewone hartslag. En af en toe opeens wat gehuppel dat, soms geholpen door wat extra lolletjes, zonder extern ingrijpen weer settelt. Je went er aan.

Mijn geleerde begeleiders proberen me de laatste jaren wel steeds nadrukkelijker een aanvullende behandeling aan te smeren. Ablatie. Iets met in je hart wispelturige cellen wegbranden. De meest enthousiaste aanbeveler is de deskundige die er zijn hobby, eh vak, van heeft gemaakt. Iets van: WC-eend beveelt WC-eend aan.

Dit jaar maar eens proberen dat gehuppel te vermijden. Want ablatie staat me nog steeds niet echt aan. Moet toch ook zonder kunnen?